De verborgen kosten van hoe leiderschap anders uitwerkt dan bedoeld 

Wat kost de manier waarop het werk en leiderschap nu zijn georganiseerd?

Je voelt dat het niet klopt

Je zit er als bestuurder, HR manager of directeur steeds vaker bovenop. Escalaties komen sneller bij jou terecht. Teams lijken afhankelijker in plaats van zelfstandiger. En ondertussen:

• Loopt de uitstroom op.
• Blijft het verzuim hoog.
• Neemt de druk op leidinggevenden toe.

Dat voelt als “drukte”. Maar het is meestal iets anders.

Wat er feitelijk gebeurt (en vaak onzichtbaar blijft)

In veel zorgorganisaties verschuift verantwoordelijkheid ongemerkt:

van professional → naar team

van team → naar leidinggevende

van leidinggevende → naar hoger management

Met een logisch gevolg:

• leidinggevenden gaan oplossen
• teams leunen (onbewust) achterover
• eigenaarschap daalt
• druk neemt toe
• betrokkenheid zakt

Dit is geen individueel probleem. Dit is een systeem dat zichzelf versterkt.

Wat het kost (conservatief berekend)

1. Uitstroom

Gemiddeld:

• kosten per vertrek: €30.000 – €80.000

Voor een team van 40 medewerkers:

• 15% uitstroom = 6 mensen
• x €50.000

→ €300.000 per jaar, per team

2. Verzuim

• kort verzuim per medewerker = €2.000 - €3.000
• langdurig verzuim per medewerker = ± €25.000 – €35.000

3. Productiviteitsverlies

Bij lage betrokkenheid:

• 10–20% minder effectieve inzet

In de zorg betekent dat:

• meer overdrachten
• meer herstelwerk
• meer druk op collega’s
• langere doorlooptijden

Dit zie je niet direct op de begroting, maar wel in:

• werkdruk
• wachttijden
• fouten en escalaties

4. Management-overbelasting

Dit is waar het vaak vastloopt:

• leidinggevenden vangen structureel op wat niet van hen is
• raken overbelast
• worden minder effectief
• en verliezen zelf betrokkenheid

Gevolg:

→ nog meer druk op het systeem

Wat het oplevert als je hier wél op stuurt

Zelfs kleine verschuivingen maken direct verschil.

Lagere uitstroom

2 mensen minder vertrek → €100.000 besparing per team

Lager verzuim

De impact van één medewerker minder in verzuim kan gelijkstaan aan tienduizenden euro's én een merkbare afname van druk op het team.

Minder afhankelijkheid van externen

• meer stabiliteit

• lagere kosten

Meer eigenaarschap in teams

• minder escalaties

• minder “gedoe”

• leidinggevenden die weer leiden in plaats van oplossen

Waar het vaak misgaat

Veel interventies richten zich op:

• teamontwikkeling
• communicatie
• cultuur

Maar laten de kern ongemoeid: waar ligt de verantwoordelijkheid echt?

Zolang dat niet helder is, blijft het systeem hetzelfde gedrag produceren.

Meer lezen over het verdelen van verantwoordelijkheid binnen je team? Lees ook: Waarom een team geen verantwoordelijkheid neemt

Benieuwd wat een incompany traject kan betekenen voor eigenaarschap, samenwerking en leiderschap binnen jullie organisatie?